Құрметті әріптестер, әлеуметтік әріптестер және кәсіподақ мүшелері!
Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының атынан сіздермен қауышқаныма қуаныштымын. Кәсіпорынның тұрақты жұмысына негіз болып, өңіріміз бен еліміздің дамуына зор үлес қосып жүрген күнделікті қажырлы еңбектеріңіз үшін шынайы алғысымды білдіремін.
Бүгінгі кездесуіміз — жай ғана пікір алмасу емес. Бұл әділ еңбек қатынастарын құрудың басты құралы — әлеуметтік әріптестіктің маңызды бөлігі.
Еңбек адамының қалай өмір сүріп, қандай жағдайда жұмыс істейтінін, қандай жалақы алатынын, қарапайым кәсіподақ мүшелерінің құқығын қорғау үшін бастауыш ұйымдардың не істеп жатқанын сіздердің өз ауыздарыңыздан есту біз үшін өте маңызды.
Кәсіподақтар федерациясы үшін бұл жай ғана сұрақтар емес. Біз алдағы іс-қимылдарымызды сіздермен ақылдаса отырып жоспарлаймыз. Өңірлік және республикалық деңгейдегі әлеуметтік әріптестермен жұмыс істегенде, біз сіздердің пікірлеріңіз бен жағдайларыңызға сүйенеміз.
Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясы мемлекет, жұмыс беруші және жұмыскер арасындағы тығыз байланысты дамытуды дәйекті түрде қолдайды. Дәл осы ортақ диалог қана мүдделер теңгерімін табуға, дауларды болдырмауға және ұжымда сенімді қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік береді.
Қазіргі таңда елімізде 2024–2026 жылдарға арналған Бас келісім, сондай-ақ еңбек және әлеуметтік қорғау мәселелерін қамтитын ондаған салалық және өңірлік келісімдер жұмыс істеп тұр. Әр кәсіпорындағы ең басты құрал — әр қызметкердің мүддесін қорғауы тиіс ұжымдық шарт болып қала береді.
Біздің мақсатымыз — ұжымдық шарт жай ғана қағаз болып қалмай, құқықты қорғайтын, жалақыны өсіретін және әлеуметтік көмекті арттыратын нақты тетікке айналуы тиіс.
Құрметті әріптестер!
Кәсіподақтар федерациясының ең басты бағыттарының бірі — жұмыс орнында қауіпсіз жағдай жасау.
Еліміздің кәсіпорындарында жыл сайын 1000-нан астам адам жарақат алып, 200-ге жуық азамат қаза табады.
Өкінішке орай, статистика өндірістегі жарақаттану деңгейінің әлі де жоғары екенін көрсетіп отыр. Жазатайым оқиғалардың көбі кәсіподақ бақылауы жоқ жерлерде болып жатады.
Оның себептері де бәрімізге белгілі: құрал-жабдықтардың ескіруі, жұмыстың дұрыс ұйымдастырылмауы, тиісті оқудың жоқтығы, қауіпсіздік техникасын бақылаудың әлсіздігі.
Біздің жұмыскердің өмірі мен денсаулығы ешқандай саудаға түспеуі тиіс деген тұжырымды ұстанамыз.
Кәсіподақтар федерациясының көзқарасы нақты. Қауіпсіз еңбек дегеніміз — салдармен күресу емес, қауіп-қатердің алдын алу. Бұл — жұмыс берушінің жағдайға жауап беруі, жұмыскердің қорғалуы және кәсіподақтың қатаң бақылауы. Біз үшін ең басты құндылық — адамның өмірі мен денсаулығы.
2024 жылы 2030 жылға дейінгі Қауіпсіз еңбек тұжырымдамасы қабылданды. Онда ескі, «кеңестік» жүйеден — яғни жарақат алғаннан кейін ғана өтемақы төлеуден — жаңа модельге көшу көзделген. Бұл модель өндірістегі жарақаттану факторларының алдын алуға және сақтандыру шараларына негізделген.
Біз мына мәселелерге дәйекті түрде қол жеткізіп келеміз:
— еңбекті қорғауға қоғамдық бақылауды күшейту;
— өндірістік кеңестер мен техникалық инспекторлар институтын дамыту;
— халықаралық қауіпсіздік стандарттарын, соның ішінде «Vision Zero» тұжырымдамасын енгізу;
— жабдықтарды жаңарту және нақты қауіпсіз жұмыс орындарын құру.
Әрбір кәсіпорын, соның ішінде сіздердің ұжымдарыңыз да, жарақаттың мүлде болмау деңгейіне ұмтылуы тиіс.
Құрметті қызметкерлер!
Жалақы мәселесі және оның әділетті деңгейде болуы — біз үшін аса маңызды міндет. Кәсіподақтар федерациясы бұл бағыттағы өз ұстанымын нақты белгілейді:
— жалақы жұмыскер мен оның отбасының лайықты өмір сүруін қамтамасыз етуі тиіс;
— жалақыны индекстеу бір реттік шара емес, міндетті нормаға айналуы керек;
— төмен жалақы алатын қызметкерлердің табысын арттыру қажет;
— еңбекақы төлеу жүйесі ашық, әділ болуы және әрбір қызметкердің біліктілігі мен қосқан үлесін ескеруі шарт.
Әлеуметтік әріптестік аясында біз жалақыны индекстеу, разрядаралық коэффициенттер және еңбекақы төлеудің бірыңғай стандарттарын салалық келісімдерге енгізіп жатырмыз.
Біздің осы берік ұстанымыз нақты нәтижелерге ұласты. Өткен жылы Президент Жарлығымен Халықаралық еңбек ұйымының «Ең төменгі жалақы туралы» 131-конвенциясы бекітілді. Біздің табанды талабымыздың арқасында Үкімет Ең төменгі жалақы мөлшерін анықтаудың жаңа әдістемесін қабылдады. Біз өз ұсыныстарымызды енгіздік. Бұл жұмыс алдағы уақытта да жалғасатын болады.
Кәсіподақтар федерациясы жұмыскерлердің әлеуметтік кепілдіктеріне де ерекше көңіл бөледі. Әрбір кәсіпорындағы ең басты құжат — ұжымдық шарт. Ол жұмыскерлер үшін орындалуы міндетті кепілдіктерді заңды түрде бекітеді.
Біздің басты мақсатымыз — әрбір жұмыскер өзінің қорғалғанын сезініп, ертеңгі күнге нық сеніммен қарауы.
Құрметті әріптестер!
Бүгінгі таңда Кәсіподақтар федерациясы еңбек жанжалдарының алдын алу бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде. Ортақ ынтымақтастықтың арқасында біз көптеген даулы жағдайларды ерте кезеңде шешіп келеміз.
Жанжалдың алдын алудың ең жақсы жолы — еңбек ұжымымен ашық сөйлесу. Бұл — мәселелерді уақытылы шешу және мойнымызға алған міндеттемелерді орындау деген сөз. Қазір барлық өңірде «еңбек консультацияларын» өткізу тәжірибесін енгіздік.
Бұл жерде жұмыс берушілер мен жұмыскерлердің өкілдері келіссөз жүргізеді. Олар назар аударуды қажет ететін барлық мәселелер бойынша ашық пікір алмасады.
Осыған байланысты кәсіпорын басшылығына айтарым: әлеуметтік әріптестікті дамыту — бұл жай ғана ресми зат емес. Бұл — бизнестің тұрақтылығын сақтайтын стратегиялық ресурс.
Ал сіздерге, құрметті жұмыскерлер, сіздердің белсенді ұстанымдарыңыз бен кәсіподақ жұмысына қатысуларыңыз — нақты өзгерістердің басты кепілі.
Сөзімді қорытындылай келе, жақын арадағы негізгі міндеттерді атап өтейін:
— Кәсіпорын деңгейінде әлеуметтік әріптестік жүйесін нығайту;
— Жалақыны міндетті түрде индекстеуді қамтамасыз ету;
— Жұмыскерлердің табыс деңгейін арттыру;
— Еңбек жағдайы мен қауіпсіздігін одан әрі жақсарту;
— Әлеуметтік кепілдіктер мен жұмыскерлерді қолдауды кеңейту;
— Ұжымдық шарттың еңбек құқығын қорғайтын негізгі құрал ретіндегі рөлін күшейту.
Тек бірлескен күш-жігермен — жұмыскерлер, жұмыс беруші және кәсіподақ болып жұмылу арқылы ғана біз қауіпсіз еңбек жағдайын жасай алатынымызға сенімдімін.
Назар қойып тыңдағандарыңыз үшін, еңбектеріңіз бен белсенділіктеріңіз үшін рақмет!
Барша ұжымға зор денсаулық, тұрақтылық, лайықты жалақы және ертеңгі күнге нық сенім тілеймін!